Gerechtelijke procedure bij de kantonrechter in 2026: stap voor stap

Wanneer ga je naar de kantonrechter?

Een gerechtelijke procedure is pas aan de orde als het minnelijke traject is uitgeput. Dat betekent minimaal: één of meerdere betalingsherinneringen, een formele aanmaning, en bij particulieren een correcte WIK-brief met een verlopen 14-dagentermijn.

Heb je dit gedaan en blijft betaling uit? Dan is er juridisch geen reden meer om te wachten. Een gerechtelijke procedure via de kantonrechter is toegankelijk, relatief snel en zonder advocaat te voeren — dat maakt het voor de meeste vorderingen de juiste route.

De kantonrechter is bevoegd voor

• Geldvorderingen tot en met €25.000

• Alle arbeidszaken, ongeacht het bedrag

• Alle huurzaken, ongeacht het bedrag

• Consumentenkoop, ongeacht het bedrag

Is jouw vordering hoger dan €25.000? Dan moet je naar de civiele rechtbank, waar een advocaat verplicht is. GeldGarant adviseert je in dat geval over de meest efficiënte route.

Stap 1 — De dagvaarding opstellen

Een gerechtelijke procedure bij de kantonrechter start altijd met een dagvaarding. Dat is het officiële document waarmee jij de debiteur oproept om voor de rechter te verschijnen en waarmee je jouw eis formeel indient.

Wat staat er in de dagvaarding?

• Jouw naam en adres als eiser

• Naam, adres en zo mogelijk geboortedatum van de gedaagde (de debiteur)

• Een duidelijke omschrijving van de vordering: wat heb je geleverd, op basis van welke opdracht, wat is het openstaande bedrag

• De grondslag van de vordering: de factuur, de overeenkomst, de correspondentie

• De datum van de rolzitting — de dag waarop de zaak voor het eerst op de agenda van de rechtbank staat

• Het griffierecht dat de gedaagde moet betalen als hij in de procedure verschijnt

De dagvaarding moet worden opgesteld volgens strikte juridische vereisten. Een fout in de dagvaarding kan ertoe leiden dat de procedure ongeldig is of vertraging oploopt. GeldGarant stelt de dagvaarding op en zorgt dat die juridisch waterdicht is.

Stap 2 — De dagvaarding betekenen

Een dagvaarding is pas geldig als die officieel is uitgereikt aan de gedaagde door een gerechtsdeurwaarder. Dit heet betekening. Alleen een beëdigd gerechtsdeurwaarder mag dit doen — jij kunt de dagvaarding niet zelf bezorgen.

De deurwaarder gaat persoonlijk langs bij de gedaagde. Is die niet thuis, dan laat de deurwaarder de dagvaarding achter in een gesloten envelop. Vanaf dat moment gaat de procedure lopen en begint de termijn voor de debiteur om te reageren.

De kosten voor betekening zijn wettelijk vastgelegd in het Besluit tarieven ambtshandelingen gerechtsdeurwaarders (Btag). In de meeste gevallen liggen deze tussen de €100 en €150. Bij een gewonnen procedure worden deze kosten vergoed door de gedaagde.

Stap 3 — De rolzitting

Op de datum die in de dagvaarding staat, komt de zaak voor het eerst op de rol van de rechtbank. Dit is de administratieve zitting waarbij de rechter controleert of de gedaagde is verschenen of verweer heeft ingediend.

Twee scenario's op de rolzitting

Scenario A — De gedaagde verschijnt niet (verstek)

Als de debiteur niet reageert en niet verschijnt op de rolzitting, kan de rechter een verstekvonnis wijzen. Dat is in de meeste gevallen een vonnis waarbij jouw vordering volledig wordt toegewezen — inclusief rente, incassokosten en proceskosten. Dit is de snelste route: een verstekvonnis kan soms al binnen 4 tot 8 weken na de dagvaarding worden gewezen.

Scenario B — De gedaagde verschijnt wel (verweer)

Als de debiteur verweer indient, gaat de zaak verder. Hij krijgt de gelegenheid om zijn standpunt schriftelijk toe te lichten. Daarna volgt er in veel gevallen een mondelinge zitting — de comparitie van partijen.

Stap 4 — Conclusie van antwoord en comparitie

Heeft de gedaagde verweer ingediend? Dan dient hij een conclusie van antwoord in: een schriftelijk stuk waarin hij zijn bezwaren toelicht en zijn bewijsstukken overlegt. Jij mag daarna reageren met een conclusie van repliek — en hij mag daarna nog reageren met een conclusie van dupliek.

In de praktijk plant de rechter na de schriftelijke uitwisseling vaak een mondelinge zitting: de comparitie van partijen. Op die zitting worden beide partijen gehoord, stelt de rechter vragen en wordt geprobeerd om tot een schikking te komen.

Bij de kantonrechter verloopt dit informeler dan bij de hogere rechtbanken. Je kunt zelf aanwezig zijn of je laten vertegenwoordigen door een gemachtigde — bij GeldGarant is dat een van onze juristen.

Stap 5 — Het vonnis

Na de schriftelijke en eventueel mondelinge behandeling doet de rechter uitspraak. Het vonnis bevat:

• Of en voor welk bedrag de vordering wordt toegewezen

• De rente die de gedaagde moet betalen

• De proceskosten die de gedaagde moet vergoeden

• Of het vonnis uitvoerbaar bij voorraad is verklaard

Uitvoerbaar bij voorraad betekent dat het vonnis direct kan worden uitgevoerd, ook als de gedaagde in hoger beroep gaat. Dat is in de overgrote meerderheid van de kantonvonnissen het geval.

De doorlooptijd van een kantongerechtelijke procedure varieert. Bij verstek: 4 tot 8 weken. Bij verweer zonder comparitie: 3 tot 6 maanden. Bij verweer met comparitie: 4 tot 9 maanden.

Wat kost een procedure bij de kantonrechter?

Een gerechtelijke procedure brengt kosten mee. De belangrijkste zijn griffierecht en deurwaarderskosten. In de meeste gevallen worden deze kosten vergoed door de gedaagde bij een gewonnen procedure.

Griffierecht 2026 (indicatief)

• Vordering €500 – €2.500: €233 voor particulieren, €350 voor rechtspersonen

• Vordering €2.500 – €5.000: €265 voor particulieren, €529 voor rechtspersonen

• Vordering €5.000 – €12.500: €265 voor particulieren, €559 voor rechtspersonen

• Vordering €12.500 – €25.000: €753 voor particulieren, €1.504 voor rechtspersonen

Griffierecht betaal je als eiser bij aanvang van de procedure. Je schiet het voor — bij een gewonnen zaak wordt de gedaagde veroordeeld tot vergoeding van jouw proceskosten, inclusief het griffierecht.

Deurwaarderskosten

De kosten voor het betekenen van de dagvaarding liggen doorgaans tussen €100 en €160, afhankelijk van de deurwaarder en het type zaak. Ook deze kosten worden bij een gewonnen procedure verhaald op de gedaagde.

Juristenkosten GeldGarant

GeldGarant berekent de kosten voor de begeleiding van de gerechtelijke procedure transparant vooraf. We informeren je altijd wat je kunt verwachten voordat we een stap zetten. Verlies je de zaak onverwacht? Dan bespreken we samen de opties.

Na het vonnis: executie

Een vonnis is de start van de executiefase, niet het eindpunt. Als de debiteur na het vonnis vrijwillig betaalt — wat in veel gevallen gebeurt zodra het vonnis is uitgesproken — is de zaak klaar. Betaalt hij niet? Dan kan de deurwaarder over tot gedwongen executie.

Executiemiddelen na het vonnis

• Bankbeslag: beslag op het saldo van de bankrekening van de debiteur

• Loonbeslag: maandelijkse afdracht vanuit het salaris of de uitkering

• Beslag op roerende zaken: auto, inventaris, voorraad

• Beslag op onroerend goed: inschrijving in het Kadaster, waarna de woning niet vrij verkoopbaar is

GeldGarant coördineert het executietraject na het vonnis. We schakelen de deurwaarder in, bepalen de beste executiestrategie op basis van de verhaalsmogelijkheden van de debiteur en bewaken de voortgang tot de volledige vordering is voldaan.

Veelgestelde situaties bij de kantonrechter

De debiteur verschijnt wel maar betwist de factuur

Dan volgt er een inhoudelijke procedure waarbij de rechter beoordeelt wie gelijk heeft. Jij moet jouw vordering onderbouwen met bewijs: factuur, opdracht, leveringsbewijs, correspondentie. GeldGarant bouwt dit dossier op en presenteert het overtuigend aan de rechter.

De debiteur erkent de schuld maar vraagt om een betalingsregeling

De rechter kan in het vonnis een betalingsregeling opleggen als de debiteur dat verzoekt en aannemelijk maakt dat hij niet in één keer kan betalen. Die regeling is dan juridisch bindend. Houd je niet aan de regeling, dan is het resterende bedrag direct volledig opeisbaar.

De debiteur gaat in hoger beroep

Hoger beroep bij het kantongerecht is mogelijk als de vordering hoger is dan €1.750. Bij lagere vorderingen is het vonnis definitief. Hoger beroep schorst de executie niet automatisch als het vonnis uitvoerbaar bij voorraad is verklaard.

De debiteur betaalt na de dagvaarding maar vóór het vonnis

Goed nieuws — maar controleer of het volledige bedrag is betaald: hoofdsom, opgebouwde rente, proceskosten en griffierecht. Is alles voldaan, dan trek je de zaak in en ontvangen jij en de debiteur een terugbetaling van (een deel van) het griffierecht.

Is een gerechtelijke procedure altijd de juiste keuze?

Nee. GeldGarant adviseert een gerechtelijke procedure alleen als de kans op een positief resultaat realistisch is. Factoren die we meewegen:

• Verhaalsmogelijkheden: heeft de debiteur inkomen, spaargeld, onroerend goed of andere activa waarop executie mogelijk is?

• Hoogte van de vordering: bij vorderingen onder €500 zijn de procedurekosten relatief hoog ten opzichte van de vordering

• Sterkte van het dossier: hoe onderbouwd is de vordering? Een goed gedocumenteerd dossier vergroot de kans op toewijzing

• Kans op betwisting: bij een hoge kans op verweer duurt de procedure langer en zijn de kosten hoger

We zijn eerlijk als een procedure in jouw situatie meer kost dan oplevert. In dat geval adviseren we alternatieve routes — een betalingsregeling, herincasso op een later moment of fiscale afboeking.

Veelgestelde vragen

Heb ik een advocaat nodig voor de kantonrechter?

Nee. Bij de kantonrechter mag je zelf procederen of je laten vertegenwoordigen door een gemachtigde, zoals een jurist van GeldGarant. Een advocaat is niet verplicht en ook niet nodig voor de meeste incassozaken bij de kantonrechter.

Wat als de debiteur in een andere stad woont?

De kantonrechter die bevoegd is, is in principe de rechter in het arrondissement waar de debiteur woont of gevestigd is. In sommige gevallen kun je ook procederen bij de rechter in jouw regio — dat hangt af van de aard van de zaak en de afspraken in je overeenkomst.

Kan ik ook procederen voor een vordering op een buitenlands bedrijf via de kantonrechter?

In principe wel als er een geldige forumkeuze is voor Nederland in de overeenkomst. Zonder forumkeuze is de buitenlandse rechtbank doorgaans bevoegd. GeldGarant beoordeelt de bevoegdheidsvraag bij elk internationaal dossier.

Wat kost het als ik de zaak verlies?

Als je de procedure verliest, worden de proceskosten van de gedaagde aan jou opgelegd. Dit zijn doorgaans de griffierechten en een forfaitair bedrag voor juridische bijstand — het werkelijke advocatentarief van de tegenpartij hoef je niet te vergoeden. Bij de kantonrechter, waar geen advocaat verplicht is, zijn deze kosten beperkt.

Hoe snel kan GeldGarant een dagvaarding laten uitbrengen?

Na jouw akkoord voor het starten van de procedure kan GeldGarant in de meeste gevallen binnen 5 tot 10 werkdagen een dagvaarding laten betekenen. De snelheid hangt mede af van de beschikbaarheid van de deurwaarder en de agenda van de rechtbank.